مقدمه

پارك ملي كلاه قاضي با مساحتي در حدود ۵۰۹۱۱ هكتار در منطقه جنوب شرقي اصفهان و در مجاورت شهر جديد بهارستان واقع شده است و جاده آسفالته اصفهان ـ شيراز از كناره شمالي و غربي آن ميگذرد. نزديكترين گوشه پارك كه گوشه شمال غرب آن است در حدود 36 كيلومتري شهر اصفهان قرار دارد. در اين منطقه رشته كوههايي به موازات هم وجود دارند كه جهت آنها شمال غربي به جنوب شرقي است. اين منطقه در حد فاصل ۳۲ درجه و ۳۰ دقيقه تا ۳۵ درجه و ۱۵ دقيقه عرض شمالي و ۵۱ درجه و ۴۵ دقيقه تا ۵۲ درجه و ۱۵ دقيقه طول شرقي واقع شده است و شامل رشته كوه شيدان در رشته كوه كلاه قاضي ميباشد كه اين كوه نام خود را از دو ارتفاع سنگي گرفته كه هر دو از دو طرف با شيبهاي تند به دشت ختم ميشود و به صورت دو برج سنگي برافراشتهاند. اين منطقه در طبقه بندي جغرافيائي جانوري در منطقه ديرين شمالگان (Palearctic) واقع شده و بخشي از فلات مركزي ايران محسوب مي‌شود .

كوه كلاه قاضي قسمتي از رشته كوه ماهدشت مي باشد . بلندترين قله اين كوه به ارتفاع 2534 مترمي باشدكه درجنوب خاوري اصفهان واقع وشكلي شبيه كلاه قاضيان درادوار گذشته دارد. كوه كلاه قاضي از مناطق حفاظت شده شكار ممنوع و پناهگاه حيات وحش مي باشد و داراي پاسگاههاي مختلف شكارباني است و چشمه هاي زيادي در دامنه هاي اين كوه وجود دارد كه گله هاي حفاظت شده بز و پازن از آن استفاده مي كنند.


سيماي كلي اين منطقه در يك طبقه بندي كلي شامل كوهستانها و صخره‌هاي پرشيب و مرتفع و نيز دشتها و همواري‌هاي وسيع مي‌باشد . شاخص ترين عوارض طبيعي در اين منطقه رشته كوه كلاه قاضي است كه از شمال غربي به جنوب شرقي پارك ملي كلاه قاضي امتداد يافته است و با طول تقريبي ۱۵ تا ۲۰ كيلومتري خود مهمترين و بهترين زيستگاه را براي حيات وحش منطقه شكل مي‌دهد . همچنين رشته كوههاي ته كوه در امتداد رشته كوه مذكور ، رشته كوههاي شيدان در شمال منطقه و كوههاي قارنه در شمال شرقي از ديگر زيستگاه‌هاي كوهستاني پارك ملي كلاه قاضي محسوب مي‌شوند .علاوه بر اين دسته از زيستگاه‌هاي كوهستاني ، پارك ملي كلاه قاضي داراي دشت‌ها و همواري‌هاي وسيعي در حد فاصل رشته كوههاي مذكور مي‌باشد كه هر يك شرايط خاصي را براي حيات وحش منطقه فراهم مي‌آورند.


انواع گياهان بوته‌اي و درختچه‌اي در اين منطقه رويش دارند و تيپ اصلي پوشش گياهي آن درمنه زار مي باشد. تاكنون تعداد ۲۵۲ گونه گياهي متعلق به ۱۹۲ جنس و ۴۶ خانواده در كلاه قاضي ثبت شده است.

همچنين تعداد ۱۷ گونه پستاندار، ۴۴ گونه پرنده، ۱۱ گونه خزنده و يك گونه دوزيست در اين منطقه شناسايي و ثبت گرديده است. " كل و بز " گونه شاخص جانوري منطقه كلاه قاضي است. از ساير گونه هاي جانوري منطقه مي توان به پلنگ، گرگ، كفتار، گربه وحشي، سمور سنگي، قوچ و ميش، آهو، تشي، انواع خزندگان، انواع پرندگان بخصوص كبك، تيهو، كوكر شكم سفيد، انواع چكچك، انواع چكاوك، عقاب صحرائي، عقاب طلائي، دليجه و بحري اشاره نمود.



منابع تامین آب منطقه



مهم ترين منبع تامين كننده آب شرب حيات وحش اين منطقه را چشمه هاي اين منطقه تشكيل مي دهند كه برخي در طول سال فعال و برخي فصلي هستند. از مهمترين چشمه هاي منطقه مي توان اشك، ني، تاكي، دره بيد،توتي، طاقاري، صنمبر، گنجشكي، دره ني و لاتاريك را نام برد.


منبع:
irandeserts.com/کویرها و بیابان های ایران
isfahan-doe.ir/اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان